فرمانداری ویژه حرکت به سوی استان شدن نیست
فرمانداری ویژه حرکت به سوی استان شدن نیست
رضا حسنزاده
حجت الاسلام والمسلمین پور محمدی وزیر کشور، در مصاحبه با خبرنگاران طرح های جدید تقسیمات کشوری را برشمرد و اظهار داشت: »در تقسیمات کشوری، رویکرد جدیدی را در پیش گرفته ایم. ما باید مدیریت کشور را از حالت تمرکزی خارج کنیم و به مدیریت مناطق توجه داشته باشیم. در این صورت است که پایه رشد متوازن در کشور گذاشته می شود.
پورمحمدی، با اشاره به اینکه ما با توسعه مدیریت و انتقال مدیریت مواجهیم و از سوی دیگر با بزرگ شدن سیستم مدیریت کشور مواجهیم، تصریح کرد: باید مسوولیت ها را واگذار کنیم و مدیریت مناطق مختلف را ارتقا دهیم و در عین حال سازمان بزرگتر نشود. باید اقدامات زائد را کاهش دهیم و فعالیت های دولت را الکترونیکی کنیم تا بدین ترتیب مراحل دیوانسالاری کاهش پیدا کند، ارتقای مدیریت در مناطق را داشته باشیم و بدنه دولت و حجم آن کاهش یابد.
وی افزود:40 روستا که بیش از 50 هزار جمعیت داشته اند را شهر اعلام کرده ایم و در مناطقی که جمعیت زیر 12 هزار نفر است و جمعیت آن از حدود روستا بیشتر است به صورت روستا ـ شهر اداره خواهیم کرد و در این مناطق مردم هم از مزایای روستا بهره خواهند برد، هم از مزایای شهر.
وزیر کشور افزود: در بسیاری از شهرهای ما جمعیت به نصاب شهرستان نمی رسد و از سویی این شهرها دورافتاده اند و متقاضی شهرستان شدن هستند. برای این مناطق تسهیلاتی در نظر گرفته ایم.
پورمحمدی گفت: اگر در این مناطق سابقه 50 سال بخشداری باشد، آن را به عنوان شهرستان اعلام می کنیم. نه به این مفهوم که 40 اداره به آنجا بدهیم. یعنی با اضافه شدن این شهرستان ها حجم دولت افزایش نخواهد یافت، بلکه با این کار به مردم هویت می دهیم ومطالبات آنها را برآورده می کنیم و در عین حال سازمان اداری را گسترش نمی دهیم.
وی افزود: بدین ترتیب حدود 25 یا 26فرمانداری تصویب شده است که مراحل اداری آن در حال انجام است. این حرکت در راستای تمرکززدایی و پاسخ دادن به مطالبات است و منجر به گسترش حجم دولت نخواهد شد.
وزیر کشور در ادامه اظهار داشت: مدل دیگری که ارایه داده ایم این است که ما پیش از این، فرمانداری ویژه و درجه یک داشتیم. فرمانداری ویژه علاوه بر سمت فرمانداری، معاون استاندار هم بود. تصمیم بر این شده است که هر منطقه ای که فرمانداری و یا شهرستانی است و از پنج شرط یک شهرستان، چهار شرط آن را دارا می باشد؛ بیش از 250 هزار نفر جمعیت داشته باشد، مرکز آن شهرستان 125 هزار نفر جمعیت داشته باشد، فاصله آن تا مرکز استان 125 کیلومتر باشد، 50 سال به بالا سابقه تاسیس فرمانداری داشته باشد، مساحت آن بیش از 10 هزار کیلومتر مربع باشد؛ فرمانداری ویژه خواهد بود که علاوه بر سمت فرمانداری، معاون استاندار خواهد بود و یک سری از اختیارات را هم میگیرد. همچنین می تواند یک معاون و چند کادر دیگر هم داشته باشد و در این شهرستان ها شش اداره را به اداره کل تبدیل می کنیم.
پورمحمدی افزود: با محاسبات ما 10 فرمانداری ویژه خواهیم داشت. بدین ترتیب علاوه بر شهرستان های بیرجند، کرج، سبزوار و نیشابور، شهرستان های کاشان، ساوه، رفسنجان، میاندوآب و ملایر نیز فرمانداری ویژه خواهند داشت و سعی می کنیم ابلاغیه های جدید اینها را به زودی اعلام کنیم.«
البته بعدها ارتقاء پنج شهرستان دیگر به فرمانداری ویژه از سوی رئیس جمهور اعلام شد و رئیس شورای اطلاع رسانی وزارت کشور گفت: »به پیشهاد وزارت کشور و دستور رئیس جمهور پنج شهرستان دیگر به عنوان فرمانداری ویژه شناخته شد. موسی پور معاون پارلمانی و رئیس شورای اطلاع رسانی وزارت کشور در گفتگو با باشگاه خبرنگاران تصریح کرد: به پیشنهاد وزارت کشور پنج شهرستان دیگر به عنوان فرمانداری ویژه شناخته شدند، شهرستانهای ساوه، رفسنجان، ملایر، کاشان و میاندوآب پنج شهرستان جدید هستند که به فرمانداری ویژه ارتقاء یافتند.«
هر چند در این مصاحبه ها، به صورت اجمالی هدف از ایجاد فرمانداری های ویژه و حدود و اختیارات آنها و نحوه ارتقای برخی ادارات دولتی در این فرمانداری ها را اشاره شده اما مدیرکل تقسیمات کشوری درباره قابلیتهای فرمانداری های ویژه، به خبرنگار روزنامه قدس توضیحات بیشتری ارائه داده است.
فرمانداری های ویژه مقدمه ای برای تصویب لایحه تقسیمات کشوری است
حمیدرضا محمدی می گوید: اساساً عنوان فرمانداری ویژه یا فرمانداری درجه یک مشمول فرمانداری هایی میشود که به لحاظ جمعیت و ساختار کالبدی تحت عنوان شهرستان های غول پیکر معروف هستند.
مدیرکل تقسیمات کشوری می افزاید: در لایحه تقدیمی به دولت تحت عنوان "لایحه تقسیمات کشوری" شهرستان ها را به 3 درجه یک، دو و سه تقسیم بندی کردهاند که ایجاد فرمانداری های ویژه مقدمه و بستری برای حرکت به سمت تصویب آن لایحه است.
محمدی با اشاره به اینکه این ارتقای سطح از لحاظ ساختاری و نیروی انسانی است، اظهار می دارد: به تناسب این ویژه بودن سطح مدیران واحدهای اداری وزارتخانههایی که در شهرستان اداره دارند، به سطح معاون مدیرکل ارتقا می یابد.
مدیرکل تقسیمات کشوری تصریح می کند: این ارتقا با نظر وزیر کشور و معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی نهاد رئیس جمهوری انجام می پذیرد و در راستای تسهیل امور خدماتی مردم است که کمتر به مراکز استان تردد کنند.
رؤسای برخی ادارات، مدیر کل می شوند یا معاون مدیر کل ؟
وزیر کشور اعلام نمود: در شهرستان های دارای فرمانداری ویژه شش اداره را به اداره کل تبدیل می کنیم.
مدیرکل تقسیمات کشوری هم می گوید: سطح مدیران واحدهای اداری وزارتخانه هایی که در شهرستان اداره دارند، به سطح معاون مدیرکل ارتقا می یابد.
در مورد نحوه ارتقای ادارات شهرستان خوی، نماینده مردم این شهرستان در مجلس شورای اسلامی به خبرنگار روزنامه قدس توضیحات بیشتری ارائه داده و می گوید: »با ارتقای فرمانداری خوی به فرمانداری ویژه هفت اداره شهرستان به اداره کل ارتقا پیدا کرده است.
حجت الاسلام حجازی فر درباره مزایای این ارتقا خاطرنشان می کند: با این ارتقا بسیاری از کارها تسهیل پیدا می کند و برای یک موضوع جزیی دیگر نیازی نیست شهروندان 150 تا 200 کیلومتر طی کنند و به مرکز استان بروند.
این نماینده مجلس با تأکید بر تمرکززدایی می گوید: با تحقق این امر در هزینه ها صرفه جویی می شود .«
با این اوصاف بایدمنتظر ماند تا در ابلاغیه های صادره وزارت کشور، نحوه ارتقای مجموعه های اداری در شهرستان خوی بیشتر معلوم شود.
فرمانداری ویژه یک سطح تشکیلاتی است نه تقسیماتی
از طرف دیگر، ارتقای برخی فرمانداری ها به فرمانداری ویژه واکنش هایی را نیز به دنبال داشته است. برخی ها معتقدند فرمانداری ویژه، جایگاهی در تقسیمات کشوری ندارد.
به عنوان مثال مدیرکل امور اجتماعی و انتخابات استانداری مرکزی از جمله این افراد محسوب می شود. محمدی در این زمینه اظهار می دارد: فرمانداری ویژه، جایگاهی در تقسیمات کشوری ندارد. بهتر است به جای فرمانداری ویژه از عنوان فرمانداری درجه یک استفاده شود و این سطح، یک سطح تشکیلاتی و نه تقسیماتی است و این سطح نیز از اختیارات وزیر کشور می باشد.
وی می افزاید: از آنجا که به سمت تصویب طرح جامع تقسیمات کشوری پیش می رویم، این مقدمه ای برای ورود به بحث درجه بندی شهرستان ها و بخش های مختلف است.
ایجاد فرمانداری ویژه گامی به سوی استان شدن نیست
آنچه در این میان حائز اهمیت است این است که ایجاد فرمانداری ویژه گامی به سوی استان شدن نیست و استان شدن یک بحث انحرافی است. این موضوع از آن جهت گفته شد که این روزها در برخی از محافل مردمی، بحث انتخاب فرماندار ویژه و استان شدن خوی به سر فصل گفتگوها تبدیل شده است.
حتی، همچنان که شاهد بودید در زمان انعکاس خبر ارتقای شهرستان خوی به فرمانداری ویژه برای شهروندان آن موجی از شادی و خوشحالی را به دنبال آورد به طوری که مردم در میادین مختلف شهر گرد هم آمدند، کارناوالهای شادی به راه افتاد، شیرینی و شکلات توزیع شد و رانندگان وسایل نقلیه با روشن کردن چراغ های خودرو خود و بوق زدن به شادمانی پرداختند.
نماینده مردم خوی در مجلس شورای اسلامی در این باره به خبرنگار روزنامه قدس تصریح کرد: »ما مدت زیادی است دنبال استان شدن خوی هستیم؛ چون خوی در میان شهرستان هایی که به فرمانداری ویژه ارتقا پیدا کردهاند بزرگترین شهرستان است.
وی با اشاره به جمعیت بالای شهرستان وامکانات موجود در آن می گوید: تا حالا به این شهرستان کم لطفی کرده اند و امکاناتی نمی دادند، امیدواریم حالا که در شهرستان فرمانداری ویژه ایجاد شده، نشان داده شود چقدر ظرفیت دارد و می تواند خودش را بالا بکشد.«
همه این مصاحبه ها و شادی ها از توقع مسئولین و شهروندان و ایجاد انتظار برای حرکت به سوی استان شدن حکایت دارد.
در این مورد مدیرکل تقسیمات کشوری خیال همه را راحت کرد و در مصاحبه ای اظهار داشت: »این موضوع که فرمانداری ویژه شدن گامی به سمت استان شدن است را به شدت تکذیب می کنم.
وی گفت: وزارت کشور ایجاد استان جدیدی را در دستور کار ندارد، علاوه بر اینکه یک استان باید حداقل دارای چند شهرستان و بخش باشد که این اصولاً یک بحث انحرافی است.«
ارتقا فرمانداری ویژه به معنی دخالت در فرمانداری های همجوار نیست
با ایجاد فرمانداری های ویژه سوالاتی نیز به میان آمده است و آن اینکه آیا فرمانداری های ویژه در مدیریت فرمانداری های همجوار دخالت خواهند داشت یا نه؟ آیا شهرهای همجوار زیر پوشش فرمانداری های ویژه خواهند رفت؟ و . . .
این نوع سوالات نه تنها در اذهان مردم شهرهای آذربایجان غربی بلکه در دیگر استان های کشور نیز وجود دارد به طوری که با ایجاد فرمانداری ویژه در مراغه، معاون سیاسی استانداری آذربایجان شرقی مجبور به پاسخگوئی به این ابهامات شد و به صراحت اعلام کرد: ارتقای سطح فرمانداری مراغه به " فرمانداری ویژه " به معنی دخالت و یا ورود مدیریت آن به فرمانداری های همجوار نیست.
اکبر غفاری، هرگونه شائبه و شایعه دخالت و زیرپوشش قرار گرفتن شهرهای دیگر از جمله بناب و عجب شیر تحت مدیریت فرمانداری ویژه مراغه را تکذیب کرد.
وی گفت: هدف از ارتقای فرمانداری مراغه صرفاً در راستای سیاست های دولت و در جهت بهبود امور و مدیریت منطقه ای در حوزه شهرستان مراغه است.
وی تأکید کرد: سطح اختیارات و مسوولیت های فرمانداری مراغه براساس قانون محدود در حوزه این شهرستان است و وی حق هیچ گونه دخالت در امور شهرهای همجوار را ندارد.
غفاری یادآور شد: فرمانداران شهرستان های عحب شیر و بناب کمافی سابق وبه روال گذشته به طور مستقل و در چارچوب سیاست های دولت در حوزه خود عمل خواهند کرد.
آیابه خاطر فرمانداری ویژه اعتبارخاصی به شهرستان تعلق خواهد گرفت؟
این سوال دیگری است که در اذهان عمومی وجود دارد و هنوز پاسخ صریحی در مورد آن از طرف مسئولین ارائه نشده است.
البته نماینده مردم شهرستان های کاشان وآران وبیدگل درمجلس شورای اسلامی و استاندار اصفهان، پس از ارتقای کاشان به فرمانداری ویژه به صورت جداگانه به این پرسش پاسخ داده و تصریح کرده اند:» به خاطر فرمانداری ویژه اعتبارخاصی به شهرستان کاشان تعلق نخواهد گرفت، و لیکن شهرستان هایی که به فرمانداری ویژه ارتقا یافته اند، در توزیع امکانات و اعتبارات در سطح استان پس از مرکز استان در اولویت قرار دارند.«
