|
هر ایل حج موسیمی باشا چاتاندا،و مسلمان امتی بو بویوک سیاسی و عبادی مراسیمی یئرینه گتیرننن سونرا،آزاده مسلمانلار بیر ده داها بیرلشیر،یئنی لشیر، گوج لشیر و جانلانیر،اودا محرم آیی نین باشلانیشیده.محرم آیی و امام حسین (ع) و اونون یولجولاری اوز شهادتلریننن، اسلام و امامت مکتبینه جانلاندیریبلار.اونا سبب محرم آیی ندا دنیانین هر یئرینده بیر اوزل مراسیم لر قورولار کی اسلام و امام حسین(ع) مکتبینین جهتیندده. آذربایجان خالقی دا کی شرق مدنی یتینده و اسلام مکتبینده هر زامان اوزل بیر یئر توتوب، محرم آییندا دا ، اوزل و خاص مراسیملر قوراللار، تعزیه بایراق لاری سنه لردی کی اسلام و امامت مکتبینین عاشیقلارینین طرفینن، آذربایجان دا دیکلیب و بوتون آذربایجان شهرلرینده گنیش شکیلده گچیرلنیب . تبریز، ارومیه ، زنجان، اردبیل، نقده، مرند، خوی، میانا، ماکو، ماراغا، تکاب ،چالدران ، باکو ، نخجوان و.......... تعزیه مراسیملری بوننان علاوه کی آذربایجان جغرافیاسیندا گنیش شکیلده توتولور،چوخلی حیصه لرده اثر گوییر. دانیشیقدا ، سوزلرده ، گیئینیشده، یمکلرده .

هر ایل ذی الحجه نین سون گونلرین نن، آذربایجان دا ، اوشاقدان تا یاشلی یا قدر، قارا کوینکلر گییب ،یاشیل شاللار بویوننان آسیب، و قارا بایراق لار بازاردا، کوچه لرده، مسجد لرده،دیکلدیب و محرم گجه لری هر گجه ، حسینیه ویا مسجده گدیب و امام حسین(ع) و اونون مکتبینه تعزیه ساخلارلار. اردبیل و زنجان دا محرمین ایلک گونونده ،طشت قویماق مراسیمی گچیرلنر. تاسوعا و عاشورا گونلرینده، مذهبی هیئت لر، حسینیه و مسجد لر ین عزادارلیق دسته لری خیابانا چیخیب و بیر اوزل شکیلده تعزیه ساخلار لار.بو دسته لرده ترکی مرثیه و نوحه لر اوخونوب و معنوی دعالار تانری درگاهیندان طللب اولار. اردبیل و ارومیه نین نوحه خوانلاری اسکی زامانلاردان بری آدلانیب و آذربایجان دا سسلنیبلر اونلاردان رحمتلیق حاج سلیم موذن زاده اردبیلی و حاج مختار صادق زاده ارومیه دن آد آپارا بیلریق.بو دسته لر ده آذربایجان خالقی امام حسین(ع) و اونون یولجولارینین حاقیندا ظلملاری و حضرت ابوالفظلین رشادتلرین یادا سالیب و دسته لرین قاباقیندا قوربان کسللر، و اوز نیت لرینه و حاجت لرینه تانری دان طلب اللر.معروف و آدلی دسته لردن ارومیه ده حاج سید جواد دسته سی ویا ماکولار دسته سی ، تبریزده بازاری لار دسته سی، زنجان دا زنجانین بویوک حسینیه دسته سی و خوی دا شهانق دسته سین آد آپارا بیلریق. شاخسی واخسی ، حسینیم وای حسینیم وار مظلوم اولن حسینین وار، یا مظلوم جان حسین، سوسوز ، یانقیز و....حسین ، قوللاری قلم ابوالفضل ، سو مشکینی اوخلادیلار، تعزیه جما عتین شعارلاری اولوب. هر دسته نین بیر علم یا آق آتی یا علی اصغر و یا علی اکبر بشیکی اولوب کی ، تعزیه جماعتین اگر نذیر ویا مادی احسانی اولسا بونلارا تیکیب و اوز نذیرلرین یئرینه گتیرللر. آذربایجان خالقی تاسوعاو عاشورا گونونده احسان ورمقه چوخلی اعتقادلاری وار ، اونا سبب تاسوعا وعاشورا گون لری ناهار، صبحانه، آش، ساری شیله ، شربت، سو و.... احسان ادیب و عزادارلاری قوناق ادللر. عاشورا گونون سحری آذربایجان دا، تعزیه دسته لری شهرین اصلی خیابانلاری و میدانلارینا چیخیب و بو بویوک مصیبت سببینه، یزیده لعنت گوندریب، و امام حسین (ع) و اونون یولجولارینین رشادتلرینه، اسلام و امامت یولیندا یادا سالیب و ارزش ورللر. گون اورتا زامانی و ناهار اذانین وقتینده ، امام حسینین عاشورا نمازینین یادینا، جماعت نمازی قورولیب و بیر ده بونو یادا سالارلارکی هر زامان اسلام و امامت یولوندا شهادته حاضیردیلار.عاشورا آخشاملاری همیشه بیر حزن و سسیزلیکله گچینیر، تعزیه دسته لری باغ رضوان، امامزاده ویا مذهبی یئرلره گدیب و عاشورا آخشاملارینین نوحه لری کی حضرت زینب(س) و کربلا اسیرلرین مصیبت لریده، تعزیلرده اوخونور . آذربایجان دا عاشورا آخشاملارین بیر اوزل مراسیمی ده وار اودا «شبیح» و یا «پرده خوانی» مراسیمی دیر کی بو مراسیم ده کربلا واقعه سینین بیر نمادین شکیلده وسوزلرله گوسترمقده. میرزا اصلان آذربایجانین ان بویوک شکیل چی سی دیر کی ایللر بویو بو سنت و هنرنن یاشاییب. شام غریبان حضرت سیدالشهدا دا آذربایجان خالقی ،گجه لر اوز کوچه و خیابان، مسجدلرینده شمع یاندیریب و کربلا شهیدلرینه عزیز توتوب و بئله بیر شعر اوخو یاللار(گلمیشوخ الده هامی شمع عزا ، قویماریق زینب مظلومه قارانلیق دا قالا)بو مراسیم آذربایجان دا « شمع پایلاما» آدلانیب.

آذربایجان خالقینین ، محرم آیین دا؛ امام حسین(ع) و کربلا شهیدلرینه بئله بیر بویوک مراسیم ده عزیز توتماقینین فلسفه سی ،گورسدیر کی، امام حسین(ع) و اونون یولجولاری بیر حق یولوندا یولا توشوب و او قدر یوللارینا معتقیدیلر کی حتی بو یولون سونوندا بیلرق گنه بو یولو گدیب و بیر آتیم دا دالی چکیلمدیلر،و اسلام و امامت مکتبینین بایراقینه اله دئرین دیکلدیب کی حتی مین ایل بو واقعه دن گچنن سونرا ،میلیونلار جا عاشیق بو یولدا بایراقی دئیکدمقه حاضیردئیلار.
|